Αρχαία Νικόπολη

Ο Οκταβιανός νίκησε τον Αντώνιο και την Κλεοπάτρα στη Ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ., ακριβώς απέναντι από την Πρέβεζα. Δύο χρόνια αργότερα, το 29 π.Χ., ίδρυσε τη Νικόπολη, την «Πόλη της Νίκης», στη χερσόνησο λίγο βόρεια της σημερινής Πρέβεζας. Οι κάτοικοι των γύρω πόλεων αναγκάστηκαν να μετοικήσουν εκεί, ανάμεσά τους της Κασσώπης, της Αμβρακίας και του Όρραου. Μέσα σε λίγα χρόνια η πόλη απέκτησε τείχη, θέατρο, στάδιο, γυμνάσιο, ωδείο και υδραγωγείο. Κάλυπτε περίπου 180 εκτάρια και είχε λιμάνια και στον Αμβρακικό και στο Ιόνιο. Από το 110 μ.Χ. περίπου ήταν η πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας της Ηπείρου.

Στον λόφο βόρεια της πόλης, εκεί όπου είχε στηθεί η σκηνή του, ο Οκταβιανός έχτισε μνημείο της νίκης αφιερωμένο στον Απόλλωνα, διακοσμημένο με τα χάλκινα έμβολα των αιχμαλωτισμένων πλοίων. Καθιέρωσε επίσης τα Άκτια, αγώνες που γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια προς τιμήν του Απόλλωνα. Ο Απόστολος Παύλος σχεδίαζε να περάσει τον χειμώνα του 65–66 μ.Χ. στη Νικόπολη, όπως γράφει στην Επιστολή προς Τίτον. Γύρω στο 94 μ.Χ. ο στωικός φιλόσοφος Επίκτητος, εξόριστος από τη Ρώμη, ίδρυσε εκεί τη σχολή του.

Μετά τις επιδρομές του τέλους του 5ου αιώνα η πόλη μίκρυνε, και τα νέα βυζαντινά τείχη περιέκλειαν μόνο περίπου το ένα έκτο της. Ανανεώθηκαν επί Ιουστινιανού. Από το 460 περίπου ως το 575 χτίστηκε μια σειρά βασιλικών με εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα, ανάμεσά τους του Αλκίσωνος και του Δουμετίου. Στον χώρο θα δείτε τα ρωμαϊκά και βυζαντινά τείχη, το πλίνθινο Νυμφαίο που δεχόταν το νερό του ρωμαϊκού υδραγωγείου, το Ρωμαϊκό Ωδείο, επαύλεις και τις βασιλικές. Το Μεγάλο Θέατρο και το στάδιο βρίσκονται λίγο βορειότερα.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εγκαινίασε νέα αποκατεστημένα τμήματα του χώρου, ανάμεσά τους αίθουσες του επισκοπικού μεγάρου και ψηφιδωτά των βασιλικών. Η Νικόπολη ετοιμάζει φάκελο για ένταξη στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.