Starożytna Elea (Tesprocja)

Elea leży na ostrodze góry Korilla, 460–525 m n.p.m., tuż na wschód od wsi Chrysavgi i około 7 km na południowy wschód od Paramythii. Była głównym górskim miastem Elejczyków z Tesprocji, plemienia, które władało żyznymi dolinami Acheronu i Kokytosu aż po Nekromantejon i zatokę Ammoudii, nazywaną przez starożytnych autorów portem Elei.

Akropol założono około 350 r. p.n.e., gdy Elejczycy zaczęli bić własne monety z brązu. Elea była stolicą Tesprocji i siedzibą Związku Tesprockiego, a później weszła w skład Związku Epirockiego. Rzymianie zajęli region w 168 r. p.n.e., a po bitwie pod Akcjum mieszkańców zmuszono do przeprowadzki do Nikopolis. Przetrwała tu mała osada rzymska, prawdopodobnie zwana Velia.

Najlepiej zachowały się mury po stronie północno-wschodniej i wschodniej: mają ponad 3,5 m grubości i do 7 m wysokości, są zbudowane z dopasowanych do siebie wielobocznych kamieni i mają monumentalną bramę. W ich obrębie, na około 105 stremmach (10,5 hektara), są pozostałości domów, budynków publicznych, stoi, agory i teatru, który mieścił niegdyś 3000–4000 osób. W obrębie murów mieszkało około 3000 osób. Wykopaliska w latach 1985–2010 odsłoniły też magazyny, małą świątynię i budynek publiczny. Znaleziska są w Muzeum Archeologicznym w Igumenitsy.