Κάστρο Παντοκράτορα

Το Κάστρο του Παντοκράτορα βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη της χερσονήσου της Πρέβεζας, στην είσοδο του στενού που οδηγεί από το Ιόνιο στον Αμβρακικό. Από το 1478, όποιος έλεγχε αυτό το στενό πέρασμα έλεγχε και τον κόλπο.

Το κάστρο το έχτισε ο Αλή Πασάς αφού πήρε την Πρέβεζα το 1806. Η ακριβής χρονολόγησή του συζητιέται. Μια μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στα τέλη της δεκαετίας του 1980 χρονολόγησε το εσωτερικό πεντάγωνο οχυρό στο 1807–1808. Νεότερη έρευνα το τοποθετεί γύρω στο 1818, γιατί ένας Βρετανός επισκέπτης εκείνο το καλοκαίρι το περιέγραψε ως ακόμα υπό κατασκευή. Πήρε το όνομά του από έναν ναό του Χριστού Παντοκράτορα που βρισκόταν σχεδόν στο ίδιο σημείο.

Το πιο ασυνήθιστο στοιχείο του είναι ένα σφηνοειδές rivellino στην πλευρά της θάλασσας, από τα ελάχιστα αυτού του τύπου που στέκονται ακόμα. Θολωτοί διάδρομοι στο εσωτερικό του οδηγούν σε πέντε τοξωτές κανονιοθυρίδες στραμμένες προς το κανάλι. Μετά το 1912 το χρησιμοποίησε το Πολεμικό Ναυτικό, και από το 1930 περίπου ως το 1968 ήταν οι φυλακές της πόλης. Το εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων στην κορυφή ιδρύθηκε το 1939.

Το κάστρο κηρύχθηκε μνημείο το 1965 και ξανά το 1982. Είναι κλειστό για το κοινό από το 2017, όταν κρίθηκε επικίνδυνο. Τον Αύγουστο του 2026 το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Πρέβεζας, ανακοίνωσε την έγκριση μελέτης αποκατάστασης για να επισκευαστεί και να ανοίξει ξανά με ασφάλεια στους επισκέπτες.